Hoe dagelijkse drinkmomenten in de bedrijfskantine snel optellen

Elke koffiepauze telt

Een koffie voor je dienst, 2 koffiepauzes, iets warms bij de lunch en nog een laatste drankje voordat je naar huis gaat. In veel bedrijfskantines zijn meerdere drinkmomenten op een werkdag heel normaal. Met wegwerpbekers betekent dat voor ieder moment een nieuwe beker. Pas als je die dagelijkse routine doorrekent, wordt duidelijk hoe snel het aantal single use bekers kan oplopen.

Hoeveel bekers gebruik je op een gewone werkdag?

Neem een medewerker in een logistiek of industrieel bedrijf. De werkdag begint met een warme drank voor de dienst. Daarna volgen 2 koffiepauzes, een lunchpauze en aan het einde van de werkdag nog een laatste drinkmoment.

Dat zijn al 5 momenten waarop iemand bijvoorbeeld koffie, thee, warme chocolademelk of een instant soepje uit de automaat haalt. Als daarvoor iedere keer een nieuwe wegwerpbeker wordt gebruikt, zijn dat minstens 5 eenmalige bekers die worden weggegooid per werknemer op één werkdag.

In het kort:

• 5 drinkmomenten per werkdag = 5 wegwerpbekers
• 5 bekers × 200 werkdagen = 1.000 wegwerpbekers per medewerker per jaar
• 100 medewerkers = 100.000 wegwerpbekers per jaar
• 200 medewerkers = 200.000 wegwerpbekers per jaar

Dit is een fictief rekenvoorbeeld op basis van 200 werkdagen en 1 wegwerpbeker per drinkmoment. Het is geen gemeten gemiddeld verbruik per werknemer.

Worden bij het drinken van sommige warme dranken dubbele wegwerpbekers gebruikt? Dan ligt het aantal gebruikte eenmalige bekers zelfs nog hoger.

Juist die optelsom maakt duidelijk hoeveel bekers er dagelijks door een bedrijfskantine gaan. Dezelfde medewerkers komen iedere werkdag terug, vaak bij dezelfde koffieautomaat. Waarom zou je voor ieder drinkmoment opnieuw een wegwerpbeker gebruiken als je ook met een vaste voorraad herbruikbare bekers kunt werken

Wat verandert er met een herbruikbare beker?

Bij hergebruik verandert vooral wat er na een drinkmoment gebeurt. De beker wordt niet weggegooid, maar gaat terug het systeem in. Daar wordt hij ingezameld, gereinigd en opnieuw beschikbaar gemaakt voor een volgend gebruik.

Een hergebruiksysteem in de kantine werkt in de basis zo:

gebruiken → inleveren → reinigen → opnieuw inzetten.

In plaats van voor ieder drinkmoment een nieuwe wegwerpbeker te gebruiken, blijft dezelfde voorraad bekers circuleren.

Daarmee verdwijnt de beker zelf natuurlijk niet uit de milieubelasting. Herbruikbare bekers moeten worden geproduceerd en het inzamelen, reinigen en vervoeren kost ook energie en water. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar afval te kijken, maar naar de hele levenscyclus.

Wat is een levenscyclusanalyse?

Een levenscyclusanalyse (LCA) brengt de milieu-impact van een product gedurende verschillende fasen van de levenscyclus in kaart. Daarbij kunnen onder andere productie, transport, gebruik, reiniging en afvalverwerking worden meegenomen.

Wanneer levert hergebruik milieuvoordeel op?

Een belangrijke factor is hoe vaak een herbruikbare beker daadwerkelijk opnieuw wordt gebruikt. De milieu-impact van de productie wordt dan over meerdere gebruiksmomenten verdeeld, terwijl reiniging en transport per gebruikscyclus blijven meetellen.

In onderzoek van Eunomia uit 2023 komt een herbruikbare koffiebeker binnen het onderzochte, geoptimaliseerde retoursysteem na ongeveer 6 keer hergebruiken lager uit voor klimaatimpact dan de onderzochte wegwerpalternatieven. Dit is een modeluitkomst voor die specifieke situatie en geen universeel omslagpunt voor iedere beker of bedrijfskantine.

Ook andere levenscyclusanalyses laten zien dat de uitkomst afhankelijk is van de manier waarop het hergebruiksysteem is ingericht. Onder andere het type beker, het aantal keren dat deze opnieuw wordt gebruikt, reiniging, transport en retourpercentages spelen een rol.

De 5 drinkmomenten uit ons eerdere rekenvoorbeeld staan hier dus los van. 5 drankjes op één werkdag betekenen niet automatisch 5 gebruikscycli van dezelfde herbruikbare beker. Bij een gebruikscyclus gaat het om een beker die na gebruik opnieuw binnen het systeem wordt ingezet.

De praktische conclusie is daarom eenvoudig: een herbruikbare beker alleen is niet genoeg. Het systeem eromheen bepaalt mede hoe vaak die beker daadwerkelijk opnieuw gebruikt kan worden.

Voor bedrijfskantines speelt nog iets anders

Voor veel organisaties is de overstap naar hergebruik inmiddels niet alleen een vraag over milieu-impact. Ook de regels voor wegwerpbekers spelen mee.

Sinds 1 januari 2024 zijn plastic houdende wegwerpbekers voor consumptie ter plaatse in principe niet toegestaan. Sinds 2026 is de eerdere recyclinguitzondering beperkt tot specifieke sectoren. Voor kantoren en bedrijven geldt deze uitzondering niet.

Dat betekent dat hergebruik bij consumptie ter plaatse in een reguliere bedrijfskantine het uitgangspunt is. Ook kartonnen bekers met een kunststof coating vallen onder de regels voor plastic houdende wegwerpbekers.

Voor een organisatie die nog veel van zulke wegwerpbekers gebruikt, komen daarmee twee ontwikkelingen samen. De dagelijkse hoeveelheid wegwerpbekers kan aanzienlijk zijn én de regelgeving stuurt bij consumptie ter plaatse naar hergebruik.

In de kantine is die overstap eigenlijk heel logisch

Juist een bedrijfskantine heeft een eigenschap die goed bij hergebruik past: dezelfde groep mensen komt steeds terug op dezelfde locatie.

Medewerkers halen hun drankje bij een vast koffiepunt of in de kantine. Na gebruik blijven de bekers binnen de organisatie. Daardoor kun je vaste plekken creëren voor uitgifte en inlevering en de gebruikte bekers vervolgens weer professioneel laten reinigen.

Voor een kleine kantine met een vaatwasser kan gewoon servies een prima oplossing zijn. Bij grotere organisaties met meerdere koffiepunten, wisselende diensten en veel medewerkers kan het organiseren van de afwas ingewikkelder worden. Dan kan een centraal georganiseerd hergebruiksysteem uitkomst bieden.

De uitdaging zit dus niet alleen in het vervangen van een wegwerpbeker door een herbruikbare beker. Je moet ook nadenken over voldoende voorraad, inzameling, reiniging, opslag en distributie. Dat zijn precies de onderdelen die bepalen of hergebruik in de dagelijkse praktijk werkt.

Voor organisaties die dit proces willen inrichten, hebben we onze oplossingen voor kantines gebundeld. Daar lees je hoe cupstack uitgifte, retour, reiniging en logistiek samenbrengt in één hergebruiksysteem.